Blog Tư Vấn Pháp Luật - Long Phan PMT: Sử dụng hóa đơn khống bị phạt bao nhiêu tiền? Các mức xử phạt cần biết

 

Sử dụng hóa đơn khống bị phạt bao nhiêu tiền? Các mức xử phạt cần biết

Trong hoạt động kinh doanh, hóa đơn là chứng từ quan trọng để ghi nhận giao dịch, hạch toán chi phí và thực hiện nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, việc sử dụng hóa đơn không phản ánh giao dịch thực tế có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý. Vậy sử dụng hóa đơn khống bị phạt bao nhiêu tiền? Mức xử phạt có giống nhau đối với doanh nghiệp, cá nhân và hộ kinh doanh hay không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm được những quy định quan trọng và cách nhận diện các trường hợp vi phạm.

Mức xử phạt hành vi sử dụng hóa đơn khống phụ thuộc vào hậu quả về thuế và tính chất vi phạm.

1. Hóa đơn khống là gì?

Hóa đơn khống được hiểu là hóa đơn thể hiện nội dung mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nhưng giao dịch ghi trên hóa đơn không có thật một phần hoặc toàn bộ.

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi sử dụng hóa đơn phản ánh giao dịch không có thật thuộc nhóm hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp.

Một số tình huống có thể phát sinh rủi ro liên quan đến hóa đơn khống bao gồm:

• Hạch toán chi phí dựa trên giao dịch mua hàng không thực tế phát sinh.
• Sử dụng hóa đơn của một giao dịch không có thật để kê khai thuế.
• Ghi nhận giá trị hàng hóa, dịch vụ không đúng bản chất giao dịch nhằm làm thay đổi nghĩa vụ thuế.
• Sử dụng chứng từ không có cơ sở giao dịch thực tế để hợp thức hóa hồ sơ kế toán.

Để đánh giá một hóa đơn có hợp pháp hay không, cần xem xét đồng thời nội dung hóa đơn, chứng từ thanh toán, hợp đồng và các tài liệu chứng minh giao dịch.

2. Sử dụng hóa đơn khống bị phạt bao nhiêu tiền?

Mức xử phạt đối với hành vi sử dụng hóa đơn khống không phải lúc nào cũng giống nhau. Cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào chủ thể vi phạm, hậu quả về thuế, tính chất hành vi và các tình tiết liên quan.

Trường hợp chưa làm thiếu số thuế phải nộp

Theo Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, trường hợp sử dụng hóa đơn không hợp pháp nhưng chưa thuộc diện xử phạt về khai sai hoặc trốn thuế, mức phạt cơ bản là:

• Đối với tổ chức, doanh nghiệp: Từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng.
• Đối với cá nhân, hộ kinh doanh: Từ 10 triệu đồng đến 25 triệu đồng.

Mức phạt thực tế được xác định theo quy định áp dụng và các tình tiết cụ thể của vụ việc.

Trường hợp hóa đơn khống dẫn đến khai sai thuế

Nếu việc sử dụng hóa đơn khống làm thiếu số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn và thuộc trường hợp xử phạt về khai sai, mức phạt theo Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP là 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được hưởng không đúng quy định.

Ngoài tiền phạt, người nộp thuế có thể phải thực hiện nghĩa vụ nộp bổ sung tiền thuế và tiền chậm nộp theo quy định.

Trường hợp sử dụng hóa đơn khống để trốn thuế

Khi hành vi đáp ứng các dấu hiệu của vi phạm về trốn thuế nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt theo Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP có thể từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn.

Do đó, không thể chỉ dựa vào số lượng hóa đơn hoặc giá trị ghi trên hóa đơn để kết luận mức tiền phạt.

3. Sử dụng hóa đơn khống có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Bên cạnh xử phạt hành chính, một số hành vi sử dụng hóa đơn khống có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự khi đáp ứng đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm.

Theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017, hành vi sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp nhằm trốn thuế có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi số tiền thuế trốn đạt ngưỡng luật định hoặc thuộc những trường hợp khác được quy định tại điều luật này.

Đối với cá nhân, việc truy cứu trách nhiệm hình sự không chỉ dựa trên số tiền thuế trốn mà còn phụ thuộc vào hành vi, yếu tố lỗi và những điều kiện pháp lý liên quan.

Ngoài ra, hoạt động mua bán trái phép hóa đơn còn có thể bị xem xét theo Điều 203 Bộ luật Hình sự nếu đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Vì vậy, doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa vi phạm hành chính về hóa đơn, hành vi khai sai nghĩa vụ thuế và hành vi có dấu hiệu tội phạm.

4. Doanh nghiệp cần làm gì khi phát hiện hóa đơn có dấu hiệu bất thường?

Khi phát hiện hóa đơn đầu vào không phù hợp với giao dịch thực tế, doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra và xử lý đúng quy định.

• Thứ nhất, rà soát hồ sơ giao dịch. Kiểm tra hợp đồng, biên bản giao nhận hàng hóa, chứng từ thanh toán và những tài liệu thể hiện việc cung cấp dịch vụ.
• Thứ hai, đối chiếu số liệu kế toán và hồ sơ thuế. Xác định hóa đơn đã được sử dụng để hạch toán chi phí, kê khai thuế giá trị gia tăng hoặc xác định nghĩa vụ thuế khác hay chưa.
• Thứ ba, xác định bản chất và hậu quả của sai sót. Cần làm rõ hóa đơn không hợp pháp, giao dịch không có thật hay chỉ phát sinh sai sót về thông tin chứng từ.
• Thứ tư, thực hiện điều chỉnh hoặc khai bổ sung khi có căn cứ. Việc điều chỉnh hồ sơ thuế phải tuân thủ quy định và thời điểm áp dụng pháp luật.
• Thứ năm, tham khảo ý kiến pháp lý khi vụ việc phức tạp. Đặc biệt trong những trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, mua bán hóa đơn hoặc đang bị thanh tra, kiểm tra.

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ giúp doanh nghiệp làm rõ bản chất giao dịch và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp khi làm việc với cơ quan chức năng.

Doanh nghiệp cần rà soát hóa đơn, chứng từ và giao dịch thực tế để phòng ngừa rủi ro bị xử phạt về thuế.

5. Những rủi ro pháp lý khác khi sử dụng hóa đơn khống

Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp liên quan đến hóa đơn khống có thể gặp những hậu quả đáng kể:

• Phải điều chỉnh chi phí được ghi nhận và số thuế kê khai.
• Phát sinh nghĩa vụ nộp bổ sung tiền thuế và tiền chậm nộp.
• Bị kiểm tra, thanh tra và yêu cầu giải trình hồ sơ giao dịch.
• Ảnh hưởng đến uy tín thương mại và quan hệ với đối tác.
• Cá nhân có liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm theo vai trò và hành vi thực tế.

Đặc biệt, người đại diện theo pháp luật, người quản lý hoặc người phụ trách kế toán không nên xem nhẹ rủi ro khi tham gia hoặc chỉ đạo những giao dịch có dấu hiệu không hợp pháp.

Sử dụng hóa đơn khống có thể dẫn đến xử phạt hành chính, truy thu thuế và trách nhiệm hình sự nếu đủ điều kiện theo luật định.

6. Long Phan PMT – Hỗ trợ tư vấn pháp lý về hóa đơn và thuế

Đối với những vụ việc liên quan đến hóa đơn khống, việc xác định đúng hành vi và căn cứ xử lý là yếu tố quan trọng. Long Phan PMT cung cấp các nội dung tư vấn pháp lý liên quan đến xử phạt hành chính, trách nhiệm hình sự và những vấn đề pháp lý phát sinh trong hoạt động doanh nghiệp.

Kết luận

Sử dụng hóa đơn khống bị phạt bao nhiêu tiền phụ thuộc vào chủ thể thực hiện, hậu quả về thuế và tính chất vi phạm. Trong trường hợp áp dụng Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, tổ chức có thể bị phạt từ 20 đến 50 triệu đồng. Nếu hành vi làm thiếu số thuế phải nộp, có dấu hiệu trốn thuế hoặc đủ điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự, chế tài có thể nghiêm khắc hơn đáng kể. Doanh nghiệp nên chủ động rà soát chứng từ, thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và tìm hiểu quy định pháp luật trước khi xử lý những hóa đơn có dấu hiệu bất thường.

Nguồn: Sử dụng hóa đơn khống bị phạt bao nhiêu tiền? Mức phạt mới nhất

>>> Xem thêm: 

• Mức xử phạt hành vi trốn thuế trong lĩnh vực hóa đơn
• Tẩu tán tài sản thi hành án và cách bảo vệ quyền thu hồi tài sản