Khi bị triệu tập là người liên quan trong vụ án ma túy, nhiều người thường lo lắng vì cho rằng việc này đồng nghĩa với việc mình đang bị nghi ngờ hoặc có nguy cơ bị khởi tố. Trên thực tế, việc được cơ quan tiến hành tố tụng yêu cầu làm việc có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân và không phải trường hợp nào cũng liên quan đến trách nhiệm hình sự. Long Phan PMT phân tích dưới đây những vấn đề cần lưu ý khi được triệu tập trong vụ án có liên quan đến ma túy.
Người liên quan trong vụ án ma túy được hiểu như thế nào?
Trong thực tiễn điều tra, cụm từ “người liên quan trong vụ án ma túy” thường được sử dụng để nói đến những cá nhân có thông tin, giao dịch, tài sản, quan hệ hoặc quyền và nghĩa vụ có liên quan đến vụ án. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng “người liên quan” không phải là một tư cách tố tụng độc lập được quy định chung trong Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Tùy thuộc vào tài liệu, chứng cứ và nội dung cần xác minh, một người được cơ quan có thẩm quyền triệu tập có thể tham gia tố tụng với nhiều tư cách khác nhau. Chẳng hạn, người này có thể là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người làm chứng, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can hoặc chủ thể khác theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.
Do đó, khi nhận được giấy triệu tập, người được yêu cầu làm việc không nên chỉ quan tâm đến việc mình “có liên quan đến vụ án” hay không. Vấn đề cần xác định trước tiên là cơ quan tiến hành tố tụng đang xác định người đó tham gia vụ án với tư cách nào. Từ tư cách tố tụng cụ thể mới có thể xác định chính xác quyền, nghĩa vụ và những vấn đề pháp lý có thể phát sinh.
Người được triệu tập không đương nhiên là người phạm tội
Việc cơ quan điều tra triệu tập một cá nhân để làm rõ tình tiết vụ án không thể tự động được hiểu là người đó đã thực hiện hành vi phạm tội. Có thể cơ quan điều tra cần xác minh nguồn gốc tài sản, địa điểm, giao dịch, mối quan hệ hoặc thông tin mà người này biết.
Theo đó, người được triệu tập cần tránh tâm lý hoang mang hoặc tự nhận định rằng mình chắc chắn sẽ bị khởi tố. Tư cách tố tụng và trách nhiệm hình sự phải được xác định trên cơ sở chứng cứ, hành vi thực tế và quyết định tố tụng có thẩm quyền.
Trường hợp chủ nhà trọ bị triệu tập khi phát hiện ma túy trong phòng cho thuê
Ví dụ, một người cho thuê phòng trọ dài hạn cho người khác. Sau một thời gian, cơ quan chức năng phát hiện chất ma túy tại căn phòng do người thuê quản lý và yêu cầu chủ nhà đến làm việc. Cơ quan điều tra có thể cần xác minh hợp đồng thuê, thời điểm giao phòng, người trực tiếp sử dụng, tình trạng quản lý căn phòng, tài sản tại địa điểm hoặc những thông tin khác liên quan.
Trong trường hợp này, chỉ căn cứ vào việc người được triệu tập là chủ nhà trọ thì chưa thể kết luận họ thuộc tư cách “người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan” theo Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Nếu chủ nhà là người biết các tình tiết có liên quan đến nguồn tin về tội phạm hoặc vụ án và được cơ quan có thẩm quyền triệu tập để cung cấp thông tin, họ có thể tham gia với tư cách người làm chứng theo khoản 1 Điều 66 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Theo quy định này, người làm chứng là người biết những tình tiết liên quan đến nguồn tin về tội phạm hoặc vụ án và được cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng triệu tập đến làm chứng.
Trường hợp việc giải quyết vụ án tác động trực tiếp đến quyền hoặc nghĩa vụ của chủ nhà, chẳng hạn có vấn đề liên quan đến việc xử lý tài sản thuộc quyền sở hữu của họ, người này có thể được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Ngược lại, nếu quá trình xác minh xuất hiện tài liệu cho thấy chính chủ nhà có hành vi có dấu hiệu tội phạm thì tư cách tố tụng có thể thay đổi tùy theo diễn biến vụ án. Vì vậy, không thể xác định tư cách tố tụng chỉ dựa vào mối quan hệ chủ nhà và người thuê mà phải căn cứ vào pháp luật và tài liệu cụ thể.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được pháp luật quy định ra sao?
Khoản 1 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án là cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hình sự.
Điểm cần chú ý là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không đơn thuần là người có quen biết hoặc có một mối quan hệ gián tiếp với bị can, bị cáo. Yếu tố quan trọng nằm ở việc kết quả giải quyết vụ án có ảnh hưởng đến quyền hoặc nghĩa vụ pháp lý của cá nhân, cơ quan, tổ chức đó hay không.
Theo khoản 2 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có các quyền tố tụng nhất định, bao gồm:
Được thông báo và giải thích về quyền, nghĩa vụ của mình;
Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật và yêu cầu;
Yêu cầu giám định, định giá tài sản;
Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan đến vụ án;
Tham gia phiên tòa và tranh luận để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp;
Tự bảo vệ hoặc nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình;
Kháng cáo đối với phần bản án, quyết định của Tòa án có liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của mình;
Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh các quyền nêu trên, khoản 3 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 cũng quy định nghĩa vụ của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Theo đó, họ phải có mặt theo giấy triệu tập của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, trình bày trung thực những tình tiết liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời chấp hành quyết định và yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.
Người liên quan trong dự án ma túy cần phải nắm rõ quyền, nghĩa vụ và chuẩn bị đầy đủ tài liệu trước khi làm việc.
Những trường hợp có thể khiến một người được triệu tập trong vụ án ma túy
Trong quá trình xác minh, điều tra vụ án ma túy, cơ quan có thẩm quyền có thể cần làm rõ nhiều mối quan hệ và nguồn thông tin khác nhau. Vì vậy, người được triệu tập có thể có liên hệ với vụ án thông qua tài sản, giao dịch, địa điểm, quan hệ cá nhân hoặc những tình tiết mà họ trực tiếp biết.
Việc nhận giấy triệu tập không đồng nghĩa người đó đã được xác định là đồng phạm hoặc phải chịu trách nhiệm hình sự. Tư cách tố tụng và trách nhiệm pháp lý cần được xem xét dựa trên chứng cứ cũng như các quyết định tố tụng được ban hành trong từng trường hợp.
Cho mượn, cho thuê nhà hoặc phương tiện bị sử dụng liên quan đến ma túy
Trong quá trình điều tra hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy theo Điều 249 hoặc vận chuyển trái phép chất ma túy theo Điều 250 Bộ luật Hình sự, cơ quan điều tra có thể cần xác minh nguồn gốc, quyền quản lý và quá trình sử dụng căn nhà, phòng trọ hoặc phương tiện có liên quan. Các điều luật này được áp dụng trong phiên bản Bộ luật Hình sự đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025.
Chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản có thể được yêu cầu cung cấp thông tin về:
Người trực tiếp thuê, mượn hoặc sử dụng nhà, phòng hoặc phương tiện;
Thời điểm giao tài sản và khoảng thời gian sử dụng;
Việc chủ sở hữu có biết hoạt động thực tế diễn ra tại địa điểm hoặc trên phương tiện hay không;
Tài sản có liên quan đến vật chứng hoặc quyền sở hữu của người thứ ba hay không.
Việc một người cho thuê hoặc cho mượn tài sản tự thân không phải là căn cứ để kết luận người sở hữu phải chịu trách nhiệm hình sự. Cơ quan tiến hành tố tụng cần làm rõ nhận thức, hành vi và những chứng cứ cụ thể liên quan đến người đó.
Nếu người được triệu tập chỉ biết các tình tiết liên quan đến vụ án, họ có thể được xác định là người làm chứng theo Điều 66 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Trong trường hợp quyền hoặc nghĩa vụ đối với tài sản của họ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi việc giải quyết vụ án, họ có thể được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Có giao dịch tài chính hoặc quan hệ với người bị điều tra về ma túy
Đối với vụ án về tội mua bán trái phép chất ma túy theo Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2025), cơ quan điều tra có thể xác minh những giao dịch và mối quan hệ có ý nghĩa trong việc làm rõ hành vi phạm tội.
Theo điểm d khoản 1 Điều 37 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Điều tra viên được phân công điều tra có quyền triệu tập, lấy lời khai của người tố giác, người bị tố giác, người làm chứng, bị hại, đương sự và những chủ thể khác được điều luật quy định.
Vì vậy, một người từng chuyển tiền, nhận tiền, mua bán hàng hóa hoặc có quan hệ quen biết với người đang bị điều tra có thể được yêu cầu giải thích về mục đích, thời điểm và hoàn cảnh phát sinh giao dịch.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa việc có giao dịch với một người đang bị điều tra và việc trở thành người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Một giao dịch tài chính không mặc nhiên xác lập tư cách tố tụng này. Nếu người được triệu tập chỉ biết tình tiết có ý nghĩa đối với vụ án, tư cách phù hợp có thể là người làm chứng. Nếu xuất hiện căn cứ cho thấy chính họ có hành vi có dấu hiệu tội phạm thì cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định tư cách tố tụng khác theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Do đó, việc từng giao dịch hoặc có quan hệ quen biết với người bị điều tra không phải là căn cứ tự động để xác định trách nhiệm hình sự.
Là người quản lý cơ sở kinh doanh nơi xảy ra hành vi sử dụng trái phép chất ma túy
Khi hành vi liên quan đến ma túy được phát hiện tại khách sạn, nhà nghỉ, karaoke hoặc cơ sở kinh doanh khác, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu chủ cơ sở, người quản lý hoặc người phụ trách địa điểm cung cấp thông tin.
Nội dung cần làm rõ có thể bao gồm người quản lý địa điểm, những người có mặt, thời gian xảy ra sự việc, hoạt động diễn ra tại cơ sở và việc người quản lý có biết hoặc tham gia vào hành vi hay không.
Nếu người quản lý không biết, không tham gia và không có hành vi tạo điều kiện cho hành vi phạm tội thì không thể chỉ dựa vào việc vụ việc xảy ra tại cơ sở của họ để kết luận trách nhiệm hình sự.
Trường hợp tài liệu, chứng cứ cho thấy người quản lý có hành vi chủ động liên quan, cơ quan tiến hành tố tụng phải đối chiếu với cấu thành của từng tội danh cụ thể. Đối với các hành vi liên quan đến sử dụng trái phép chất ma túy, cần lưu ý:
Điều 255 Bộ luật Hình sự: Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy;
Điều 256 Bộ luật Hình sự: Tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy;
Điều 257 Bộ luật Hình sự: Tội cưỡng bức người khác sử dụng trái phép chất ma túy.
Giá trị pháp lý và nghĩa vụ thực hiện giấy triệu tập
Khi nhận được giấy triệu tập liên quan đến vụ án ma túy, người được triệu tập nên kiểm tra kỹ thông tin trên văn bản, bao gồm cơ quan ban hành, người ký, tư cách tố tụng, thời gian, địa điểm và nội dung yêu cầu làm việc.
Đặc biệt, cần xác định rõ mình được triệu tập với tư cách nào. Quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý của việc không có mặt có thể khác nhau tùy thuộc vào tư cách tố tụng của từng người.
Thẩm quyền triệu tập và hình thức của giấy triệu tập
Theo điểm d khoản 1 Điều 37 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Điều tra viên được phân công tiến hành hoạt động khởi tố, điều tra có quyền triệu tập và lấy lời khai của người tố giác, báo tin về tội phạm, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người làm chứng, bị hại và đương sự; đồng thời có thẩm quyền triệu tập, hỏi cung bị can theo quy định.
Trong tố tụng hình sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thuộc nhóm đương sự. Do đó, khi một người đã được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, Điều tra viên được phân công có quyền triệu tập người đó để lấy lời khai theo điểm d khoản 1 Điều 37 và Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Cần phân biệt giấy triệu tập với giấy mời làm việc
Không nên mặc nhiên cho rằng “giấy mời” chỉ có ý nghĩa khuyến khích và không thể làm phát sinh bất kỳ nghĩa vụ pháp lý nào.
Bộ luật Tố tụng hình sự quy định nghĩa vụ có mặt đối với từng chủ thể tham gia tố tụng khi được người có thẩm quyền triệu tập đúng quy định. Chẳng hạn, khoản 3 Điều 65 quy định người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải có mặt theo giấy triệu tập của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.
Trong khi đó, “giấy mời” không phải là một chế định tố tụng chung có cùng hậu quả pháp lý với giấy triệu tập được Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định trong mọi trường hợp.
Vì vậy, nếu nhận được giấy mời, người nhận cần xem xét cơ quan phát hành, nội dung yêu cầu, giai đoạn giải quyết vụ việc và tư cách mà cơ quan có thẩm quyền xác định. Không nên chỉ dựa vào tên gọi “giấy mời” hoặc “giấy triệu tập” để tự đưa ra kết luận chắc chắn về nghĩa vụ pháp lý của mình.
Quyền và nghĩa vụ của người liên quan khi được triệu tập
Nếu người được triệu tập đã được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 thì họ được hưởng các quyền và phải thực hiện những nghĩa vụ tương ứng với tư cách này.
Trường hợp người đó thực tế tham gia vụ án với tư cách người làm chứng, người bị tố giác hoặc một tư cách tố tụng khác thì phải áp dụng điều luật tương ứng. Vì vậy, không nên áp dụng máy móc Điều 65 cho mọi người được gọi là “người liên quan”.
Quyền được thông báo, trình bày và nhờ người bảo vệ quyền lợi
Theo khoản 2 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ; được đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật và yêu cầu; trình bày ý kiến về những chứng cứ, tài liệu, đồ vật có liên quan; đồng thời có quyền tự bảo vệ hoặc nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình.
Khoản 1 và khoản 2 Điều 84 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự là người được họ nhờ bảo vệ. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có thể là:
Luật sư;
Người đại diện;
Bào chữa viên nhân dân;
Trợ giúp viên pháp lý.
Theo khoản 3 Điều 84, trong phạm vi quy định, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có thể có mặt khi cơ quan tiến hành tố tụng lấy lời khai, đối chất, nhận dạng, nhận biết giọng nói của người mà mình bảo vệ và thực hiện các quyền khác theo quy định pháp luật.
Điều 13 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 về nguyên tắc suy đoán vô tội vẫn là nguyên tắc quan trọng trong tố tụng hình sự. Tuy nhiên, quyền nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được quy định cụ thể tại Điều 65 và Điều 84 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Nghĩa vụ có mặt và trình bày trung thực
Theo khoản 3 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có nghĩa vụ:
Có mặt theo giấy triệu tập của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng;
Trình bày trung thực những tình tiết liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình;
Chấp hành quyết định, yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.
Tuy nhiên, từ nghĩa vụ có mặt không thể suy ra rằng bất kỳ trường hợp vắng mặt nào cũng đương nhiên dẫn đến việc bị dẫn giải. Điều 127 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định về dẫn giải đối với những chủ thể và trong những điều kiện cụ thể. Do đó, biện pháp này không thể được tự động áp dụng chỉ vì một người không đến theo giấy triệu tập.
Nếu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa, Hội đồng xét xử sẽ căn cứ vào tư cách của người vắng mặt và tình hình vụ án để xem xét việc hoãn hoặc tiếp tục xét xử. Vì vậy, không phải mọi trường hợp vắng mặt đều mặc nhiên dẫn đến việc phiên tòa phải hoãn.
Người được triệu tập nên chuẩn bị gì trước khi làm việc?
Khi nhận được giấy triệu tập trong vụ án có liên quan đến ma túy, người được triệu tập nên chủ động chuẩn bị trước nội dung cần làm rõ, giấy tờ liên quan và phương án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Việc chuẩn bị kỹ không đồng nghĩa với việc phải suy đoán nội dung điều tra. Mục đích chủ yếu là giúp người được triệu tập nắm được tư cách tố tụng, trình bày đúng sự việc và hạn chế những sai sót không cần thiết trong quá trình làm việc.
Kiểm tra đầy đủ nội dung giấy triệu tập
Người nhận giấy triệu tập nên kiểm tra những thông tin cơ bản như:
Tên cơ quan ban hành;
Họ tên và chức vụ của người ký;
Họ tên người được triệu tập;
Tư cách tố tụng hoặc nội dung làm việc được thể hiện;
Ngày, giờ phải có mặt;
Địa điểm làm việc;
Những yêu cầu khác được ghi trong văn bản.
Không nên chỉ căn cứ vào hình thức bên ngoài của giấy để tự kết luận văn bản có hợp lệ hay không. Nếu phát hiện thông tin bất thường về cơ quan ban hành, người ký hoặc địa điểm làm việc, người nhận nên xác minh lại với cơ quan được ghi trên giấy triệu tập.
Xác định tư cách tố tụng trước buổi làm việc
Đây là vấn đề cần được ưu tiên xác định. Nếu người được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì quyền và nghĩa vụ của họ được thực hiện theo Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Nếu người đó tham gia với tư cách người làm chứng, người bị tố giác hoặc một tư cách tố tụng khác thì quy định pháp luật tương ứng phải được áp dụng.
Trường hợp giấy triệu tập không thể hiện rõ hoặc người nhận chưa hiểu mình đang tham gia vụ án với tư cách nào, có thể đề nghị người có thẩm quyền thông báo và giải thích quyền, nghĩa vụ trước khi tiến hành lấy lời khai. Nội dung này phù hợp với quyền được thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ được quy định tại khoản 2 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Chuẩn bị giấy tờ và tài liệu có liên quan
Người được triệu tập nên mang theo giấy tờ tùy thân và rà soát trước những tài liệu liên quan trực tiếp đến nội dung cơ quan tiến hành tố tụng yêu cầu làm rõ.
Tùy từng vụ án, tài liệu có thể bao gồm hợp đồng thuê nhà, chứng từ giao dịch, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản, tài liệu thể hiện quá trình giao nhận tài sản hoặc những giấy tờ khác liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình.
Khoản 2 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 cho phép người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật và yêu cầu nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Người được triệu tập cũng cần tránh việc tự ý chỉnh sửa, tiêu hủy hoặc tạo mới tài liệu nhằm làm thay đổi nội dung sự việc. Những hành vi này có thể làm phát sinh các vấn đề pháp lý khác tùy vào tính chất và hậu quả thực tế.
Cân nhắc nhờ luật sư hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
Nếu nội dung làm việc có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản, quyền lợi hoặc vị trí pháp lý của mình, người được triệu tập có thể trao đổi với luật sư trước khi đến làm việc.
Căn cứ khoản 2 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền tự bảo vệ hoặc nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Theo Điều 84 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể là luật sư, người đại diện, bào chữa viên nhân dân hoặc trợ giúp viên pháp lý. Trong phạm vi luật định, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có thể có mặt khi cơ quan tiến hành tố tụng lấy lời khai hoặc thực hiện một số hoạt động tố tụng đối với người mình bảo vệ.
Trình bày đúng những gì mình trực tiếp biết
Khoản 3 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 yêu cầu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày trung thực những tình tiết liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình.
Khi trả lời, người được triệu tập nên phân biệt rõ giữa:
Những gì bản thân trực tiếp nhìn thấy, nghe thấy hoặc thực hiện;
Những thông tin được người khác kể lại;
Những nội dung bản thân không biết;
Những vấn đề không còn nhớ chính xác.
Không nên biến suy đoán cá nhân thành một sự việc chắc chắn. Nếu không nhớ hoặc không biết một vấn đề, có thể trình bày đúng thực tế rằng mình không nhớ hoặc không biết thay vì tự suy diễn để đưa ra câu trả lời.
Những rủi ro pháp lý cần lưu ý
Mặc dù được triệu tập với tư cách người liên quan không đồng nghĩa với việc đã bị xác định phạm tội, người được triệu tập vẫn cần thận trọng trong suốt quá trình làm việc. Đặc biệt, những nội dung được trình bày trong quá trình lấy lời khai có thể có ý nghĩa đối với việc xác minh vụ án.
Có thể thay đổi tư cách tố tụng nếu xuất hiện dấu hiệu tội phạm
Nếu trong quá trình điều tra xuất hiện căn cứ cho thấy người đang được triệu tập đã thực hiện hành vi được Bộ luật Hình sự quy định là tội phạm, Cơ quan điều tra có thể xem xét việc khởi tố bị can theo Điều 179 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Khi đó, tư cách tố tụng của người này sẽ chuyển từ người có liên quan hoặc tư cách tố tụng trước đó sang bị can và quyền, nghĩa vụ tố tụng cũng có sự thay đổi đáng kể.
Đây là lý do người được triệu tập cần trình bày chính xác, trung thực và trong phạm vi những gì mình thực sự biết. Không nên cung cấp thông tin theo suy đoán hoặc cố gắng giải thích những vấn đề bản thân không trực tiếp biết rõ.
Lời khai có thể bất lợi nếu thiếu chính xác hoặc mâu thuẫn
Người chưa từng làm việc với cơ quan điều tra có thể chịu áp lực tâm lý và dễ trả lời thiếu chính xác. Những câu trả lời không rõ ràng, mâu thuẫn hoặc vượt quá phạm vi hiểu biết trực tiếp có thể khiến nội dung sự việc bị hiểu theo cách khác với thực tế.
Trong trường hợp cần thiết, việc trao đổi trước với luật sư hoặc có người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp đồng hành có thể giúp người được triệu tập hiểu rõ hơn về quyền, nghĩa vụ và cách trình bày các vấn đề thuộc phạm vi pháp luật cho phép.
Nếu nhận thấy có dấu hiệu mớm cung, ép cung hoặc những vấn đề bất thường trong quá trình lấy lời khai, người tham gia tố tụng cần kịp thời thực hiện các quyền theo quy định pháp luật.
Có thể phải làm việc nhiều lần
Một số vụ án ma túy có nhiều người, nhiều giao dịch hoặc nhiều tình tiết cần xác minh nên quá trình điều tra có thể phát sinh nhiều buổi lấy lời khai.
Việc phải làm việc nhiều lần có thể ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt và đời sống cá nhân của người được triệu tập, ngay cả khi họ không có hành vi vi phạm pháp luật.
Trong trường hợp có lý do chính đáng ảnh hưởng đến khả năng tham gia theo thời gian được yêu cầu, người được triệu tập nên chủ động trao đổi với cơ quan có thẩm quyền và thực hiện đúng yêu cầu tố tụng, thay vì tự ý bỏ qua giấy triệu tập.
Long Phan PMT hỗ trợ pháp lý cho người bị triệu tập trong vụ án ma túy
Long Phan PMT hỗ trợ khách hàng khi được triệu tập với tư cách người liên quan trong vụ án ma túy, tập trung vào việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định pháp luật.
Các nội dung hỗ trợ có thể bao gồm:
Kiểm tra thông tin và đánh giá giấy triệu tập;
Xác định tư cách tố tụng phù hợp của khách hàng;
Tư vấn quyền và nghĩa vụ tương ứng với tư cách tố tụng;
Hướng dẫn chuẩn bị nội dung, tài liệu trước khi làm việc với cơ quan điều tra;
Tư vấn cách trình bày lời khai đúng phạm vi hiểu biết và quy định pháp luật;
Đồng hành, hỗ trợ khách hàng trong quá trình lấy lời khai theo quy định;
Rà soát biên bản làm việc và kịp thời đề nghị điều chỉnh nếu nội dung ghi nhận không chính xác;
Theo dõi diễn biến vụ án và tư vấn phương án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trong quá trình tố tụng.
Khách hàng có nhu cầu đánh giá sơ bộ vụ việc có thể gửi hồ sơ qua email pmt@luatlongphan.vn hoặc Zalo 0939846973 để được hỗ trợ.
Một số câu hỏi thường gặp
Bị triệu tập là người liên quan có đồng nghĩa sắp bị khởi tố không?
Không. Theo khoản 1 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hình sự. Việc chuyển sang tư cách bị can chỉ được thực hiện khi Cơ quan điều tra có căn cứ theo quy định và ra quyết định khởi tố bị can theo Điều 179 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Người liên quan có thể mời luật sư ngay từ buổi làm việc đầu tiên không?
Có. Khoản 2 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 ghi nhận quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong việc tự bảo vệ hoặc nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Điều 84 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định về người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự, trong đó có luật sư.
Không đến theo giấy triệu tập thì có bị xử lý không?
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng theo khoản 3 Điều 65 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Tuy nhiên, hậu quả của việc vắng mặt phải được xem xét căn cứ vào tư cách tố tụng, hoàn cảnh cụ thể và các quy định liên quan. Không thể mặc nhiên cho rằng mọi trường hợp vắng mặt đều bị dẫn giải, bởi Điều 127 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định về dẫn giải đối với những chủ thể và điều kiện cụ thể.
Lời khai của người liên quan có thể gây bất lợi cho chính họ không?
Có thể phát sinh rủi ro nếu nội dung khai báo không chính xác, mâu thuẫn với các chứng cứ khác hoặc vượt quá những gì người đó thực sự biết. Người được triệu tập nên phân biệt thông tin trực tiếp biết với thông tin nghe từ người khác, đồng thời không biến suy đoán thành sự thật khi trình bày.
Chủ nhà trọ có bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu phát hiện ma túy trong phòng cho thuê không?
Không thể chỉ dựa vào việc chất ma túy được phát hiện tại phòng cho thuê để kết luận chủ nhà phải chịu trách nhiệm hình sự. Cơ quan tiến hành tố tụng cần xác minh nhận thức, hành vi và các chứng cứ liên quan đến chủ nhà. Nếu có căn cứ cho thấy người này biết và có hành vi tạo điều kiện cho việc sử dụng trái phép chất ma túy thì có thể phát sinh vấn đề trách nhiệm hình sự theo các quy định tương ứng, trong đó có Điều 255, Điều 256 và Điều 257 Bộ luật Hình sự.
Người liên quan có được đọc lại biên bản trước khi ký không?
Người tham gia tố tụng nên đọc kỹ nội dung biên bản trước khi ký để bảo đảm thông tin được ghi nhận phù hợp với những gì mình đã trình bày. Nếu phát hiện nội dung chưa chính xác hoặc chưa phản ánh đầy đủ ý kiến của mình, cần đề nghị cơ quan lập biên bản xem xét, điều chỉnh theo quy định trước khi xác nhận.
Khi bị triệu tập là người liên quan trong vụ án ma túy, việc được triệu tập không đồng nghĩa với việc đã bị xác định phạm tội. Người được triệu tập cần xác định đúng tư cách tố tụng, kiểm tra giấy triệu tập, chuẩn bị tài liệu, trình bày trung thực trong phạm vi hiểu biết và chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Trong trường hợp vụ việc có dấu hiệu phức tạp hoặc có khả năng ảnh hưởng đến quyền lợi, việc trao đổi với luật sư từ sớm có thể giúp quá trình làm việc được chuẩn bị phù hợp hơn. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.
Nguồn: Cần làm gì khi bị triệu tập là người liên quan trong vụ án ma túy?
>>> Xem thêm:
