Chi phí thuê luật sư bào chữa vụ án ma túy là vấn đề được nhiều gia đình bị can, bị cáo quan tâm khi cần luật sư tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Trên thực tế, pháp luật không ấn định một mức phí chung áp dụng cho tất cả vụ án mà thù lao phụ thuộc vào nội dung công việc, tính chất vụ việc, thời gian thực hiện, kinh nghiệm của luật sư và phạm vi tham gia tố tụng. Vì vậy, việc hiểu rõ nguyên tắc xác định thù lao, các phương thức tính phí và những khoản chi phí có thể phát sinh sẽ giúp khách hàng chủ động hơn trước khi ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với Long Phan PMT.
Nguyên tắc xác định thù lao luật sư trong vụ án ma túy
Mức tiền khách hàng phải thanh toán khi mời luật sư bào chữa không được xác định theo một biểu giá cố định áp dụng đồng loạt cho mọi vụ án ma túy. Về nguyên tắc, thù lao là nội dung được luật sư và khách hàng thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ pháp lý trên cơ sở những tiêu chí mà pháp luật quy định.
Theo khoản 1 Điều 55 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012), việc xác định thù lao luật sư căn cứ vào nội dung và tính chất của dịch vụ pháp lý; thời gian và công sức mà luật sư phải bỏ ra để thực hiện công việc; kinh nghiệm và uy tín của luật sư. Khoản 2 Điều 55 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012) đồng thời ghi nhận các phương thức tính thù lao như tính theo giờ làm việc, thỏa thuận mức trọn gói theo vụ việc hoặc lựa chọn phương thức khác phù hợp với quy định pháp luật.
Điều này lý giải vì sao hai vụ án cùng liên quan đến một tội danh về ma túy nhưng mức thù lao luật sư có thể không giống nhau. Một vụ án có số lượng tài liệu lớn, nhiều người tham gia tố tụng, nhiều kết luận giám định hoặc luật sư phải tham gia từ giai đoạn điều tra đến khi xét xử sẽ phát sinh khối lượng công việc khác với vụ án mà luật sư chỉ được mời tham gia tại một giai đoạn nhất định.
Mức thù lao khi khách hàng trực tiếp mời luật sư
Đối với trường hợp gia đình, bị can, bị cáo hoặc người có quyền mời người bào chữa chủ động lựa chọn luật sư, thù lao được các bên thỏa thuận nhưng phải tuân thủ quy định dành cho luật sư tham gia tố tụng hình sự.
Theo khoản 1 Điều 18 Nghị định 123/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung 2018), thù lao của luật sư tham gia tố tụng trong vụ án hình sự do khách hàng và tổ chức hành nghề luật sư thỏa thuận; việc tính thù lao có thể thực hiện theo giờ hoặc trọn gói theo vụ việc. Mức cao nhất đối với 01 giờ làm việc của luật sư không được vượt quá 0,3 lần mức lương cơ sở.
Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Căn cứ mức lương cơ sở này, giới hạn tương ứng là 759.000 đồng cho một giờ làm việc.
Điều 18 Nghị định 123/2013/NĐ-CP vẫn đặt ra giới hạn đối với thù lao luật sư tham gia tố tụng hình sự, do đó việc xây dựng và thỏa thuận mức phí cần được xem xét đồng thời với phương thức tính thù lao và phạm vi dịch vụ cụ thể mà luật sư thực hiện.
Lưu ý về thù lao và hợp đồng thuê luật sư bào chữa.
Thù lao khi luật sư tham gia theo yêu cầu của cơ quan tố tụng
Cần phân biệt trường hợp khách hàng chủ động ký hợp đồng thuê luật sư với trường hợp người bào chữa tham gia theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng. Hai trường hợp này có cơ chế xác định và thanh toán thù lao khác nhau.
Theo Điều 19 Nghị định 123/2013/NĐ-CP và khoản 1 Điều 2 Thông tư liên tịch 191/2014/TTLT-BTC-BTP, khi luật sư tham gia tố tụng theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, mức thù lao cho một ngày làm việc được xác định bằng 0,4 lần mức lương cơ sở và một ngày làm việc được tính trên cơ sở 08 giờ.
Với mức lương cơ sở 2.530.000 đồng, mức thù lao tương ứng là 1.012.000 đồng cho một ngày làm việc. Đây là khoản tiền được Nhà nước chi trả theo cơ chế dành cho luật sư tham gia tố tụng theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, không phải khoản phí do khách hàng tự thỏa thuận và trực tiếp thanh toán cho luật sư.
Những yếu tố tác động đến chi phí thuê luật sư bào chữa
Theo khoản 1 Điều 55 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012), nội dung và tính chất dịch vụ, thời gian và công sức thực hiện công việc, kinh nghiệm cũng như uy tín của luật sư là những căn cứ quan trọng để xác định thù lao. Đối với vụ án ma túy, các tiêu chí này được thể hiện cụ thể thông qua tội danh bị truy cứu, khung hình phạt, giai đoạn luật sư tham gia, số lượng người liên quan, khối lượng hồ sơ, mức độ phức tạp của chứng cứ và phạm vi công việc được khách hàng yêu cầu.
Tội danh và khung hình phạt
Trước hết, tội danh, khoản áp dụng và khung hình phạt mà người bị buộc tội đang bị xem xét có thể ảnh hưởng đáng kể đến phạm vi nghiên cứu của luật sư. Các Điều 248, 249, 250, 251 và 252 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) đã được sửa đổi về định lượng và khung hình phạt đối với các tội phạm về ma túy.
Nếu vụ án liên quan nhiều loại chất ma túy, có nhiều kết luận giám định hoặc người bị buộc tội đang đối diện với khung hình phạt cao, luật sư có thể phải nghiên cứu nhiều tài liệu, chứng cứ và vấn đề pháp lý hơn. Những yếu tố này liên quan trực tiếp đến nội dung, tính chất của dịch vụ cũng như thời gian và công sức của luật sư theo điểm a, điểm b khoản 1 Điều 55 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012).
Giai đoạn tố tụng mà luật sư tham gia
Thời điểm luật sư bắt đầu tham gia cũng là yếu tố có ảnh hưởng đến tổng khối lượng dịch vụ pháp lý.
Theo Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025), người bào chữa tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can; đối với trường hợp bắt, tạm giữ người thì người bào chữa được tham gia từ thời điểm luật định.
Trường hợp luật sư được mời tham gia xuyên suốt các giai đoạn điều tra, truy tố và xét xử, khối lượng công việc nhìn chung sẽ khác với trường hợp khách hàng chỉ thuê luật sư thực hiện công việc trong một giai đoạn. Do đó, phạm vi dịch vụ, thời gian và công sức thực tế của luật sư là những căn cứ cần được xem xét khi xác định mức phí theo điểm a, điểm b khoản 1 Điều 55 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012).
Số lượng bị can và mức độ phức tạp của hồ sơ
Một vụ án có nhiều bị can, nhiều hành vi bị điều tra, nhiều kết luận giám định, dữ liệu điện tử hoặc các tình tiết liên quan đến nhiều địa phương thường kéo theo khối lượng tài liệu cần kiểm tra lớn hơn.
Số lượng bị can tự thân không phải là một tiêu chí tính phí độc lập được pháp luật quy định. Tuy nhiên, sự phức tạp này có thể làm tăng nội dung công việc, thời gian nghiên cứu và công sức luật sư phải thực hiện. Vì vậy, đây là những yếu tố được phản ánh thông qua điểm a, điểm b khoản 1 Điều 55 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012).
Khi xác định thù lao, luật sư có thể xem xét tổng số tài liệu phải nghiên cứu, số lần cần tham gia các hoạt động tố tụng, phạm vi công việc được giao và thời gian dự kiến cần thiết để hoàn thành dịch vụ.
Kinh nghiệm và uy tín của luật sư
Điểm c khoản 1 Điều 55 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012) xác định kinh nghiệm và uy tín của luật sư là một trong những căn cứ để xác định thù lao.
Do đó, khi tìm hiểu mức phí, khách hàng không nên chỉ đối chiếu con số cuối cùng giữa nhiều đơn vị mà cần xem xét mức phí đó tương ứng với phạm vi công việc nào, luật sư tham gia ở những giai đoạn tố tụng nào và phương thức tính thù lao được thỏa thuận ra sao.
Bên cạnh Điều 55, đối với vụ án hình sự, việc xác định thù lao còn phải tuân thủ Điều 56 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012) và Điều 18 Nghị định 123/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung 2018) liên quan đến thù lao luật sư tham gia tố tụng hình sự.
Luật sư tham gia bào chữa trong các giai đoạn tố tụng.
Các phương thức tính phí luật sư bào chữa vụ án ma túy
Pháp luật cho phép các bên lựa chọn nhiều phương thức xác định thù lao phù hợp với đặc điểm của từng dịch vụ pháp lý. Trong quá trình thuê luật sư bào chữa vụ án ma túy, có thể gặp hình thức tính theo giờ làm việc, thỏa thuận trọn gói theo vụ việc và các khoản chi phí hợp lý phát sinh ngoài tiền thù lao.
Tính thù lao theo số giờ làm việc
Điểm a khoản 2 Điều 55 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012) cho phép luật sư và khách hàng thỏa thuận thù lao căn cứ vào số giờ làm việc.
Riêng đối với luật sư được khách hàng mời tham gia tố tụng trong vụ án hình sự, khoản 1 Điều 18 Nghị định 123/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung 2018) quy định mức cao nhất cho một giờ làm việc không vượt quá 0,3 lần mức lương cơ sở.
Nếu luật sư tham gia theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng thì không áp dụng cơ chế giống trường hợp khách hàng chủ động thuê mà thực hiện theo Điều 19 Nghị định 123/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung 2018) và Điều 2 Thông tư liên tịch 191/2014/TTLT-BTC-BTP.
Thỏa thuận mức phí trọn gói
Điểm b khoản 2 Điều 55 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012) cho phép các bên thỏa thuận thù lao theo hình thức trọn gói đối với vụ việc.
Trong vụ án ma túy, khách hàng và tổ chức hành nghề luật sư có thể thống nhất phạm vi dịch vụ cho toàn bộ quá trình giải quyết vụ án hoặc chỉ giới hạn trong từng giai đoạn như điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm hay xét xử phúc thẩm.
Dù lựa chọn phương thức trọn gói, đối với vụ án hình sự, thỏa thuận về thù lao vẫn phải bảo đảm phù hợp với khoản 1 Điều 56 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012) và Điều 18 Nghị định 123/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung 2018). Vì vậy, phạm vi dịch vụ và cách xác định khoản phí nên được thể hiện cụ thể ngay trong hợp đồng dịch vụ pháp lý.
Chi phí hợp lý phát sinh ngoài thù lao
Thù lao luật sư và chi phí thực hiện công việc là hai nhóm khoản tiền cần được phân biệt.
Theo Điều 57 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012), bên cạnh thù lao, khách hàng còn có trách nhiệm thanh toán tiền tàu xe, lưu trú và các khoản chi phí hợp lý khác cho luật sư theo nội dung đã thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ pháp lý.
Đối với vụ án ma túy, những khoản này có thể phát sinh khi luật sư phải di chuyển đến địa phương khác để làm việc, lưu trú trong thời gian công tác, sao chụp tài liệu hồ sơ hoặc thực hiện những công việc cần thiết khác trong phạm vi dịch vụ.
Để kiểm soát tổng ngân sách và hạn chế phát sinh bất đồng, hợp đồng nên quy định rõ khoản nào đã nằm trong thù lao trọn gói, khoản nào được thanh toán riêng, căn cứ xác định chi phí và trách nhiệm thanh toán của khách hàng.
Trường hợp được chỉ định người bào chữa
Không phải mọi người bị buộc tội trong vụ án ma túy đều phải tự bỏ chi phí để thuê luật sư. Pháp luật tố tụng hình sự quy định một số trường hợp bắt buộc phải có người bào chữa.
Theo khoản 1 Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025), khi thuộc trường hợp bắt buộc có người bào chữa mà người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích của họ không mời người bào chữa thì cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa.
Khoản 1 Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 xác định các trường hợp đáng chú ý gồm bị can, bị cáo về tội mà Bộ luật Hình sự quy định mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình; người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa; người có nhược điểm về tâm thần; hoặc người dưới 18 tuổi.
Do một số tội phạm ma túy có khung hình phạt cao nhất thuộc trường hợp nêu trên, nếu người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích không mời người bào chữa thì cơ quan tiến hành tố tụng phải thực hiện việc chỉ định theo quy định.
Đối với trường hợp người bào chữa được chỉ định, chi phí được ngân sách nhà nước chi trả theo quy định pháp luật chứ không phải khoản thù lao mà gia đình tự thỏa thuận và thanh toán.
Theo Điều 49 Pháp lệnh 05/2024/UBTVQH15 về chi phí tố tụng, chi phí dành cho người bào chữa là luật sư do tổ chức hành nghề luật sư cử được xác định theo pháp luật về luật sư. Theo đó, cơ chế thù lao theo ngày làm việc tại Điều 19 Nghị định 123/2013/NĐ-CP và Thông tư liên tịch 191/2014/TTLT-BTC-BTP được áp dụng, tương ứng 0,4 lần mức lương cơ sở cho một ngày làm việc 08 giờ. Với mức lương cơ sở 2.530.000 đồng, số tiền tương ứng khoảng 1.012.000 đồng/ngày.
Những nội dung cần chú ý khi ký hợp đồng thuê luật sư
Việc thống nhất rõ ràng các điều khoản ngay từ thời điểm giao kết hợp đồng có ý nghĩa quan trọng đối với cả khách hàng và tổ chức hành nghề luật sư. Các nội dung về phạm vi bào chữa, thù lao, chi phí, thời gian thực hiện và phương thức thanh toán cần được xác định cụ thể để các bên có căn cứ thực hiện.
Theo khoản 2 Điều 26 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012), việc thực hiện dịch vụ pháp lý phải được xác lập bằng hợp đồng dịch vụ pháp lý bằng văn bản.
Khoản 3 Điều 26 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012) quy định hợp đồng dịch vụ pháp lý phải có những nội dung chính như thông tin của khách hàng và tổ chức hành nghề luật sư hoặc luật sư hành nghề với tư cách cá nhân; nội dung dịch vụ; thời hạn thực hiện; quyền và nghĩa vụ của các bên; phương thức tính và mức thù lao; các khoản chi phí; trách nhiệm do vi phạm hợp đồng và phương thức giải quyết tranh chấp.
Đối với vụ án ma túy, nội dung hợp đồng nên xác định cụ thể luật sư được thuê tham gia ở giai đoạn nào, chẳng hạn điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm hoặc xét xử phúc thẩm. Đồng thời, các bên cần làm rõ mức thù lao, cách tính phí, thời điểm hoặc tiến độ thanh toán và các khoản chi phí hợp lý có khả năng phát sinh.
Căn cứ xác định thù lao trong trường hợp này tiếp tục thực hiện theo Điều 55, Điều 56 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012) và Điều 18 Nghị định 123/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung 2018).
Rủi ro khi không thỏa thuận rõ mức phí ngay từ đầu
Một trong những vấn đề dễ phát sinh trong quan hệ dịch vụ pháp lý là các bên hiểu khác nhau về phạm vi công việc mà luật sư phải thực hiện hoặc về khoản tiền khách hàng phải thanh toán.
Nếu hợp đồng chỉ ghi nhận một mức tiền tổng quát nhưng không làm rõ mức phí tương ứng với giai đoạn tố tụng nào, đã bao gồm những công việc nào và có bao gồm chi phí đi lại, lưu trú hay sao chụp hồ sơ hay chưa thì có thể phát sinh tranh chấp trong quá trình thực hiện.
Theo Điều 26 Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung 2012), quyền và nghĩa vụ của các bên, thù lao, chi phí và trách nhiệm do vi phạm hợp đồng đều thuộc nhóm nội dung cần được thể hiện trong hợp đồng dịch vụ pháp lý.
Do đó, trước khi ký kết, khách hàng nên yêu cầu xác định cụ thể phạm vi công việc của luật sư, giai đoạn tố tụng được thuê, mức thù lao, cách thức và tiến độ thanh toán, những khoản tiền phát sinh ngoài thù lao cũng như trách nhiệm tương ứng của các bên. Việc thống nhất minh bạch ngay từ đầu giúp khách hàng chủ động dự trù kinh phí và hạn chế nguy cơ tranh chấp về hợp đồng dịch vụ pháp lý.
Dịch vụ luật sư bào chữa vụ án ma túy tại Long Phan PMT
Trong quá trình giải quyết vụ án hình sự về ma túy, Long Phan PMT cung cấp dịch vụ pháp lý phù hợp với phạm vi công việc và từng giai đoạn tố tụng cụ thể.
Luật sư có thể nghiên cứu các tài liệu được cung cấp để tư vấn về tội danh, khung hình phạt và những tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ có liên quan đến vụ việc; đánh giá hồ sơ, đối chiếu kết quả giám định với các chứng cứ đã được thu thập; đồng thời hướng dẫn gia đình chuẩn bị những tài liệu, hồ sơ, chứng cứ phục vụ việc đề nghị xem xét các tình tiết giảm nhẹ hình phạt.
Tùy theo thời điểm tiếp nhận vụ việc và phạm vi hợp đồng, luật sư có thể tham gia bào chữa từ giai đoạn điều tra, thực hiện việc gặp bị can tại nhà tạm giữ hoặc trại tạm giam theo quy định; hỗ trợ gia đình trong quá trình làm việc với Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án; tiếp tục tham gia các giai đoạn truy tố, xét xử theo phạm vi dịch vụ đã thỏa thuận.
Trước khi ký kết hợp đồng, Long Phan PMT trao đổi về mức phí, hình thức thanh toán và phạm vi công việc tương ứng với từng giai đoạn tố tụng để khách hàng có cơ sở cân nhắc và dự trù chi phí.
Một số vấn đề thường gặp về chi phí luật sư bào chữa
Mức phí luật sư trong vụ án ma túy không thể xác định chính xác chỉ dựa vào tên tội danh. Theo khoản 1 Điều 55 Luật Luật sư 2006, việc thỏa thuận thù lao phải căn cứ vào nội dung dịch vụ, thời gian, công sức cũng như kinh nghiệm và uy tín của luật sư. Vì vậy, để có mức phí cụ thể, cần xem xét hồ sơ và xác định phạm vi công việc mà khách hàng yêu cầu.
Về thời điểm luật sư tham gia, Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định người bào chữa có thể tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can hoặc từ thời điểm luật định đối với trường hợp người bị bắt, tạm giữ. Việc tham gia ở nhiều giai đoạn có thể làm tăng phạm vi công việc so với trường hợp chỉ thuê luật sư ở một giai đoạn, vì vậy đây cũng là vấn đề cần được tính đến khi dự kiến tổng chi phí dịch vụ pháp lý.
Đối với cách tính theo giờ, Điều 18 Nghị định 123/2013/NĐ-CP quy định mức cao nhất là 0,3 lần mức lương cơ sở cho một giờ làm việc của luật sư tham gia tố tụng hình sự do khách hàng mời. Với mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng, mức tương ứng là 759.000 đồng/giờ.
Ngoài tiền thù lao, quá trình thực hiện công việc còn có thể phát sinh tiền tàu xe, lưu trú, sao chụp hồ sơ và những khoản chi phí hợp lý khác theo thỏa thuận. Vì vậy, khi xem xét tổng số tiền dự kiến phải thanh toán, khách hàng cần đọc kỹ điều khoản về chi phí trong hợp đồng thay vì chỉ quan tâm đến con số thù lao luật sư ban đầu.
Chi phí thuê luật sư bào chữa vụ án ma túy được xác định dựa trên nhiều yếu tố như tội danh, khung hình phạt, phạm vi công việc, giai đoạn tố tụng, mức độ phức tạp của hồ sơ, thời gian và công sức thực hiện dịch vụ cũng như kinh nghiệm, uy tín của luật sư; đồng thời cần phân biệt trường hợp khách hàng tự mời luật sư với trường hợp người bào chữa được cơ quan có thẩm quyền chỉ định. Việc quy định rõ thù lao, chi phí phát sinh, phạm vi công việc và phương thức thanh toán trong hợp đồng dịch vụ pháp lý giúp khách hàng chủ động hơn trong quá trình giải quyết vụ án. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.
Nguồn: Chi phí thuê luật sư bào chữa vụ án ma túy: Các yếu tố quyết định
>>> Xem thêm:
