Blog Tư Vấn Pháp Luật - Long Phan PMT: GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THỪA KẾ KHI CÓ ĐỒNG THỪA KẾ KHÔNG HỢP TÁC

Khi phân chia di sản, việc một hoặc nhiều người không đồng ý có thể gây đình trệ quá trình sang tên hoặc định đoạt tài sản. Đây là tình huống phổ biến trong tranh chấp thừa kế mà nhiều gia đình gặp phải. Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, các đồng thừa kế có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án phân chia di sản theo di chúc hoặc theo quy định của pháp luật. Để nắm vững vấn đề trong việc xử lý tình huống này, người thừa kế cần nhanh chóng kiểm tra thời hiệu, xác định phạm vi di sản, hiệu lực di chúc và các chứng cứ sở hữu. Việc rà soát hồ sơ cùng sự hỗ trợ chuyên môn từ Long Phan PMT sẽ giúp bạn tránh mất quyền lợi, xác định đúng thẩm quyền và ngăn chặn việc tài sản bị thay đổi hiện trạng trái phép.

Chia thừa kế có người không đồng ý ký văn bản thỏa thuận phân chia. 

Lưu ý quan trọng về pháp lý khi phân chia di sản

Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, tính từ thời điểm mở thừa kế. Việc một đồng thừa kế từ chối ký thỏa thuận không làm mất quyền khởi kiện của những người còn lại; bạn có thể nộp Đơn khởi kiện (Mẫu số 23-DS) đến cơ quan Tòa án có thẩm quyền. Đặc biệt, nếu tài sản có dấu hiệu bị tẩu tán, tháo dỡ hoặc thay đổi hiện trạng, bạn cần yêu cầu áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời. Lưu ý rằng ngay cả khi có di chúc, Tòa án vẫn phải bảo đảm quyền lợi cho nhóm người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo quy định (thường là 2/3 suất thừa kế theo pháp luật nếu đủ điều kiện).

Thời hiệu chia di sản và sự chuyển dịch thành tài sản chung

Trước khi thực hiện các thủ tục khởi kiện, cần xác định xem thời hiệu yêu cầu chia di sản còn hay đã hết. Nếu còn thời hiệu, người thừa kế có toàn quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ phần quyền lợi của mình theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Trong trường hợp thời hiệu đã hết, di sản có thể tự động chuyển thành tài sản chung của các đồng thừa kế nếu đáp ứng điều kiện: không có tranh chấp về hàng thừa kế và tất cả các bên đều công nhận di sản do người chết để lại vẫn chưa được phân chia. Việc kéo dài thời gian chờ đợi sự tự nguyện của người đang giữ tài sản có thể dẫn đến thất lạc chứng cứ hoặc hư hỏng tài sản. Do đó, cần rà soát nguồn gốc tài sản và thời hiệu ngay từ đầu để có chiến lược xử lý phù hợp.

Xác định phạm vi di sản và yêu cầu khởi kiện

Trước khi nộp đơn, cần thống nhất yêu cầu giữa các đồng thừa kế thiện chí. Di sản không chỉ là tài sản đứng tên riêng của người quá cố mà còn bao gồm cả phần quyền của họ trong khối tài sản chung. Cần làm rõ căn cứ chia di sản là theo di chúc hay theo pháp luật để xác định tư cách người tham gia tố tụng. Nếu di sản là nhà đất hoặc các tài sản có giá trị lớn, cần tạm tính giá trị để xác định nghĩa vụ án phí sơ thẩm, tránh sai sót dẫn đến phải định giá lại hoặc kéo dài thời gian thụ lý.

Danh mục tài liệu cần chuẩn bị cho hồ sơ khởi kiện (Mẫu 23-DS)

Người khởi kiện có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ chứng cứ để chứng minh quyền hưởng thừa kế và sự tồn tại của di sản. Hồ sơ cần bao gồm:

• Đơn khởi kiện theo Mẫu số 23-DS.

• Giấy tờ nhân thân người để lại di sản (giấy khai tử, trích lục khai tử).

• Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn).

• Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (Sổ đỏ, sổ tiết kiệm, cổ phần).

• Văn bản di chúc (nếu có).

• Chứng cứ về hành vi ngăn cản của các đồng thừa kế khác (tin nhắn, văn bản từ chối, ghi âm hợp pháp).

• Nếu gặp khó khăn trong việc thu thập giấy tờ do người khác nắm giữ, người khởi kiện có thể đề nghị Tòa án hỗ trợ.

Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ và các giấy tờ cần thiết

Quy định về thẩm quyền Tòa án và dự toán chi phí

Từ ngày 01/07/2025, thẩm quyền giải quyết tranh chấp thừa kế được xác định theo mô hình Tòa án nhân dân khu vực. Đối với bất động sản, thẩm quyền thường được xác định tại nơi bị đơn cư trú thay vì nơi có đất. Người khởi kiện cần dự tính các khoản phí như tạm ứng án phí, chi phí thẩm định, đo vẽ và định giá tài sản. Việc chậm trễ trong nghĩa vụ tài chính sẽ khiến vụ án bị đình trệ. Hãy chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính và chứng cứ để quá trình tố tụng diễn ra suôn sẻ.

Quy trình tố tụng và giải quyết tại Tòa án

Trình tự tố tụng bao gồm: Nộp đơn, nộp tạm ứng án phí, chuẩn bị xét xử, hòa giải và xét xử sơ thẩm. Thời hạn chuẩn bị xét xử thường kéo dài từ 4 đến 6 tháng tùy vào độ phức tạp. Các bên có quyền kháng cáo trong vòng 15 ngày kể từ khi tuyên án. Nếu các bên không thể thỏa thuận phân chia bằng hiện vật, Tòa án sẽ thực hiện định giá và phân chia theo giá trị, hoặc bán tài sản để chia tiền nếu không bên nào nhận hiện vật.

Phương án xử lý tài sản duy nhất

Đối với trường hợp di sản là căn nhà hoặc thửa đất duy nhất, Tòa án sẽ ưu tiên các phương án: thỏa thuận định giá và thanh toán kỷ phần, hoặc một người nhận hiện vật và hoàn trả giá trị cho những người còn lại. Nếu không đạt được tiếng nói chung, tài sản có thể bị phát mãi theo thủ tục thi hành án dân sự.

Đội ngũ luật sư chuyên môn sẽ hỗ trợ khách hàng giải quyết tranh chấp thừa kế nhà đất phức tạp

Việc xử lý tranh chấp thừa kế khi có người không đồng ý đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ, chứng cứ và am hiểu các quy định pháp luật về thời hiệu, thẩm quyền Tòa án. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.

Nguồn: Cách xử lý tranh chấp khi chia thừa kế có người không đồng ý phân chia 

Xem thêm:

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 
• CHIẾN LƯỢC PHÁP LÝ KHI TRANH CHẤP MUA BÁN ĐẤT GIẤY TAY VỚI NGƯỜI ĐƯỢC CẤP SỔ ĐỎ